surah080

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ١

Əbəsə vətəvəlla

Qaşqabağını tökdü və üz çevirdi (Üzünü turşutdu və çevirdi).

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ٢

Ən ca`əhul ə'ma

O, kor yanına gəldiyinə görə. (Peyğəmbərin hüzuruna gəlmiş varlı bir şəxslə, yaxud İslamı qəbul etmək üçün onun yanına gəlmiş kor bir kişi ilə rəftarını bəyan edir.)

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ٣

Və ma yudrikə lə'əlləhu yəzzəkka

Sən nə bilirsən? Bəlkə də o, (yaxşı əməllər etməklə günahdan) paklanacaqdır?!

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ٤

Əv yəzzəkkəru fətənfə'əhuz zikra

Yaxud (haqq sözü eşitməklə) öyüd-nəsihət alacaq və bu öyüd-nəsihət ona fayda verəcəkdir (və İslama gələcəkdir)?!

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ٥

Əmma məni stəğna

Amma dövlətli, yaxud özünü dövlətli və ehtiyacsız hesab edənə gəldikdə isə,

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ٦

Fə`əntə ləhu təsadda

Sən onu (yaxşı) qarşılayırsan və istiqanlı rəftar edirsən!

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ٧

Və ma ələykə əlla yəzzəkka

Halbuki, onun paklanmamasına (İslamı qəbul etməməsinə) görə sən məsul deyilsən.

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ٨

Və`əmma mən ca`əkə yəs'a

Sənin yanına gələrək (doğru yol və xeyir tapmağa) çalışan kəs,

وَهُوَ يَخْشَىٰ٩

Və huvə yəxşa

(Özü də Allahından) qorxduğu halda,

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ١٠

Fə`əntə ənhu tələhha

Sən ona diqqət yetirmək əvəzinə başqaları ilə məşğul olursan?!

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ١١

Kəlla innəha təzkirəh

Belə olmamalıdır. Bu Quran ayələri bir xatırlatma (öyüd - nəsihət)dir.

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ١٢

Fəmən şa zəkərəh

Kim istəsə, onun məzmununu xatırlayar (və haqq yola yetişər).

فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ١٣

Fi suhufin mmukərrəməh

(Bu Quran) çox dəyərli və şərəfli səhifələrdə və yazılardadır.

مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةِۭ١٤

Mərfu'ətin mmutahhərəh

Uca, (batildən, ziddiyyət və ixtilafdan uzaq və) pak (səhifələrdə).

بِأَيْدِى سَفَرَةٍ١٥

Bi`əydi səfərəh

(Onun üzünü Lövhi-Məhfuzdan köçürən) mələklərdən ibarət olan yazanların, yaxud (onu vəhy mənbəyindən Peyğəmbərə çatdıran) mələklərdən ibarət olan elçilərin, və ya (onu dünyanın müxtəlif guşələrində qafillərə yetirən) ümmətin alimlərindən ibarət olan səfirlərin əlləri ilə.

كِرَامِۭ بَرَرَةٍ١٦

Kiramin bərərəh

(Onlar) yaxşı iş görən əzizlərdir.

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ١٧

Qutiləl insanu ma əkfərəh

Ölsün insan! Nə qədər də kafir və nankordur!

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ١٨

Min əyyi şəy`in xələqəh

(Allahı) onu nədən yaratmışdır?

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ١٩

Min-nutfətin xələqəhu fəqəddərəh

Onu (qarışıq, dəyərsiz) bir nütfədən yaratdı, sonra da (yaradılışının əvvəlindən kamalının zirvəsinədək kəmiyyət və keyfiyyət baxımından bütün hərəkətlərinə) bir ölçü-biçim verdi.

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ٢٠

Summəs səbilə yəssərəh

Sonra yolunu (xeyir və şər seçmək yolunu – ağıl, iradə və ixtiyar verməklə) ona asanlaşdırdı,

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ٢١

Summə əmatəhu fə`əqbərəh

Sonra onu öldürdü və qəbrə qoydu.

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ٢٢

Summə iza şa ənşərəh

Sonra da istədiyi vaxt onu dirildəcəkdir.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ٢٣

Kəlla ləmma yəqzi ma əmərəh

Belə deyildir. (İnsan Allahın əmrlərinə və bu nemətlərin müqabilində itaət və şükr etməmişdir, əslində) o hələ də ona əmr olunanı (tamam-kamal surətdə) yerinə yetirməmişdir.

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ٢٤

Fəlyənzuril insanu ila ta'amih

Belə isə, (Haqqın qüdrət əlini müşahidə etmək üçün) insan öz yeməyinə baxmalıdır!

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا٢٥

Ənna sabəbnal ma`ə sabbə

Biz suyu xüsusi bir tərzdə (yağış, qar və dolu şəklində) yağdırdıq.

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا٢٦

Summə şəqəqnal ərza şəqqə

Sonra da yeri xüsusi bir üsulla (otların, ağacların və bulaqların halına mütənasib surətdə) yardıq.

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا٢٧

Fə`əmbətna fiha həbbə

Beləliklə, orada dən (müxtəlif və saysız-hesabsız növlərdə dənli bitkilər) bitirdik;

وَعِنَبًا وَقَضْبًا٢٨

Və'inəbən vəqəzbə

Üzüm ağacı və (hər il) bir neçə dəfə biçilən göyərtilər;

وَزَيْتُونًا وَنَخْلاً٢٩

Vəzəytunən vənəxlə

Zeytun və xurma ağacı;

وَحَدَآئِقَ غُلْبًا٣٠

Vəhəda`iqə ğulbə

İri gövdəli və böyük ağaclarla dolu hasarlanmış bağlar;

وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا٣١

Vəfakihətən və`əbbə

Həm yaş, həm də azuqə üçün qurudulmuş meyvə və ot-ələf

مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ٣٢

Məta'ən lləkum vəli`ən'amikum

Sizin və heyvanlarınızın bəhrələnməyi üçündür.

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ٣٣

Fə`iza ca`ətis saxxəh

Beləliklə, qulaqları kar edən o nə’rə (surun ikinci dəfə üfürülməsi) gəlib çatdıqda,

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ٣٤

Yəvmə yəfirrul mər`u min əxih

O gün insan qaçar öz qardaşından;

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ٣٥

Və`ummihi və`əbih

Anasından və atasından;

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ٣٦

Vəsahibətihi vəbənih

Zövcəsindən və oğullarından.

لِكُلِّ ٱمْرِىٍٕ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ٣٧

Likulli mri`in mminhum yəvmə`izin şə`nun yuğnih

O gün hər bir insanı özü ilə məşğul edəcək işi-gücü olacaqdır.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ٣٨

Vucuhun yəvmə`izin mmusfirəh

O gün bir çox üzlər parıldayacaq,

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ٣٩

Zahikətun mmustəbşirəh

Güləcək və sevinəcək.

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ٤٠

Vəvucuhun yəvmə`izin ələyha ğəbərəh

O gün bəzi üzlərdə isə toz-torpaq və küdurət olacaqdır.

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ٤١

Tərhəquha qətərəh

Qaranlıq və zülmət onları bürüyəcəkdir.

أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ٤٢

Ula`ikə humul kəfərətul fəcərəh

Onlar həmin kafirlər və pozğunlardır!