surah075

لَآ أُقْسِمُ بِيَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ١

La uqsimu biyəvmil qiyaməh

And içirəm Qiyamət gününə.

وَلَآ أُقْسِمُ بِٱلنَّفْسِ ٱللَّوَّامَةِ٢

Və la uqsimu bin nəfsi əlləvvaməh

Və and içirəm özünü məzəmmət edən nəfsə (möminin nəfsinə və Allaha asi olduğu üçün özünü məzəmmət edən ayıq vicdanına and olsun ki, Qiyamət haqdır).

أَيَحْسَبُ ٱلْإِنسَـٰنُ أَلَّن نَّجْمَعَ عِظَامَهُۥ٣

Əyəhsəbul insanu əllən-nəcmə'ə izaməh

Yoxsa insan belə güman edir ki, Biz əsla onun sümüklərini (öldükdən sonra torpaqların arasından) bir yerə yığa bilməyəcəyik?

بَلَىٰ قَـٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّىَ بَنَانَهُۥ٤

Bəla qadirinə əla ən-nusəvviyə bənanəh

Bəli (bir yerə yığacağıq), hələ bir (üstəlik) onun barmaqlarının ucunu da əvvəldə olduğu kimi sirli xətlərlə düzəltməyə qadirik.

بَلْ يُرِيدُ ٱلْإِنسَـٰنُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُۥ٥

Bəl yuridul insanu liyəfcurə əmaməh

(Onun inkar etməyi yalnız Qiyamət barəsində şəkk etdiyinə görə deyildir) əslində insan istəyir ki, (ömrü) irəlilədikcə günah etsin.

يَسْــَٔلُ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلْقِيَـٰمَةِ٦

Yəs`əlu əyyanə yəvmul qiyaməh

Soruşur ki: «Qiyamət günü nə vaxtdır?»

فَإِذَا بَرِقَ ٱلْبَصَرُ٧

Fə`iza bəriqəl bəsar

Göz (ölümün çətinliyindən, yaxud da Məhşərin dəhşətindən) donub qalacağı və bərələcəyi;

وَخَسَفَ ٱلْقَمَرُ٨

Vəxəsəfəl qəmər

Ayın nurunun sönəcəyi;

وَجُمِعَ ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ٩

Vəcumi'əş şəmsu vəl qəmər

Və günəşlə ayın (nurun yox olmasında, yaxud yerə və ya kainata yaxınlıqda) birləşəcəyi zaman

يَقُولُ ٱلْإِنسَـٰنُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ ٱلْمَفَرُّ١٠

Yəqulul insanu yəvmə`izin əynəl məfərr

Məhz o gün insan: «Qaçıb qurtulmaq üçün yer haradadır?» – deyəcəkdir.

كَلَّا لَا وَزَرَ١١

Kəlla la vəzər

Xeyr, (o gün) heç bir sığınacaq yeri olmayacaq.

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ ٱلْمُسْتَقَرُّ١٢

Ila rəbbikə yəvmə`izin əl mustəqərr

O gün (bütün varlıqların yaradılışın əvvəlindən üz tutduqları) son qərargah yalnız sənin Rəbbinin tərəfinədir (dərəcələrinin müxtəlifliyinə uyğun olaraq Cənnətdə, yaxud Cəhənnəmdə əbədi yerləşərlər).

يُنَبَّؤُاْ ٱلْإِنسَـٰنُ يَوْمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ١٣

Yunəbbə`ul insanu yəvmə`izin bima qəddəmə və`əxxər

O gün insana öncədən göndərdiyi (dünyada etdiyi) və təxirə saldığı (etmədiyi) şeyi (yaxud dünyada etdiyi xeyir və şər işləri və ya özündən sonra adət kimi qoyub getdiyi yaxşı və pis işlər barəsində) xəbər veriləcəkdir.

بَلِ ٱلْإِنسَـٰنُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ بَصِيرَةٌ١٤

Bəlil insanu əla nəfsihi bəsirəh

(Xəbər verməyə heç ehtiyac da yoxdur,) əslində insan öz nəfsini görəndir.

وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ١٥

Vələv əlqa mə'azirəh

Baxmayaraq ki, (zahirdə) hər cür üzrxahlıq edər.

لَا تُحَرِّكْ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِۦٓ١٦

La tuhərrik bihi lisanəkə litə'cələ bih

(Quran nazil olan zaman) onu oxumağa tələsərək dilini onunla birgə hərəkət etdirmə (vəhy tamam olmamışdan öncə oxumağa başlama, yaxud sənin qəlbində əmanət olaraq qoyduğumuz Quranın məcmuəsindən surələri, ya ayələri, ümumiyyətlə heç nəyi – vaxtı yetişməzdən öncə – dilinə gətirmə).

إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُۥ وَقُرْءَانَهُۥ١٧

Innə ələyna cəm'əhu vəqur`-anəh

Şübhəsiz, onu (sənin qəlbində) cəm etmək, onu (sənə) oxumaq (və sənin camaata oxumağın) Bizim öhdəmizdədir.

فَإِذَا قَرَأْنَـٰهُ فَٱتَّبِعْ قُرْءَانَهُۥ١٨

Fə`iza qərə`nahu fattəbi' qur`-anəh

Onu oxuduğumuz zaman onun oxunuşuna tabe ol.

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُۥ١٩

Summə innə ələyna bəyanəh

Sonra onu(n həqiqətlərini və sirlərini) bəyan etmək də Bizim öhdəmizdədir.

كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ٢٠

Kəlla bəl tuhibbunəl aciləh

Belə deyildir (axirəti inkar etməyiniz ona şəkk etdiyinizə görə deyil,) əslində siz bu tez keçib-gedən dünyanı sevirsiniz.

وَتَذَرُونَ ٱلْأَخِرَةَ٢١

Vətəzərunəl axirəh

Və axirəti buraxırsınız.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ٢٢

Vucuhun yəvmə`izin nnazirəh

O gün neçə-neçə üzlər şad-xürrəm olacaq!

إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ٢٣

Ila rəbbiha nazirəh

(Qəlb gözü ilə) öz Rəbbinə tərəf (və zahiri gözü ilə Onun cəlal və camal nişanələrini tam şəkildə təzahür və təcəssümünə) baxacaqdır.

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذِۭ بَاسِرَةٌ٢٤

Vəvucuhun yəvmə`izin basirəh

Və neçə-neçə üzlər də o gün qaşqabaqlı olacaq.

تَظُنُّ أَن يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ٢٥

Təzunnu ən yuf'ələ biha faqirəh

Bel qıran bir əzaba (ya burunlarına oddan dağ basılmasına) məruz qalacaqlarını bilərlər.

كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِىَ٢٦

Kəlla iza bələğətit təraqiy

Belə deyil (insanın zənn etdiyi kimi deyil). Can boğazın dövrəsindəki sümüklərə (körpücük sümüklərinə) yetişdiyi zaman.

وَقِيلَ مَنْۜ رَاقٍ٢٧

Vəqilə mən raq

Və (can verənin başına toplananlar) deyərlər: «Şəfa verən təbib kimdir (varmı)? (Və mələklər deyərlər: «Kimdir onun ruhunu yuxarı aparan? Rəhmət mələyi, ya qəzəb?)»

وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلْفِرَاقُ٢٨

Vəzannə ənnəhul firaq

Və o da bilər ki, bu (zaman) (dünyadan) ayrılıq (zamanı)dır,

وَٱلْتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ٢٩

Valtəffətis saqu bis saq

Qıçı-qıçına dolaşar və dünya həsrəti axirət əzabına qarışar,

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ ٱلْمَسَاقُ٣٠

Ila rəbbikə yəvmə`izin əl məsaq

O gün (ölüm günü) sövq və hərəkət sənin Rəbbinə tərəfdir (Bərzəxdəki görüş, Qiyamət, məhkəməsindən tutmuş Cənnətə, ya Cəhənnəmə kimi).

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ٣١

Fəla saddəqə və la salla

(O halda deyilər:) «O, nə (Allahın dəvətini) təsdiq etdi və nə də itaət edərək namaz qıldı».

وَلَـٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ٣٢

Və lakin kəzzəbə vətəvəlla

Lakin təkzib etdi və üz döndərdi.

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ٣٣

Summə zəhəbə ila əhlihi yətəmətta

Sonra da təkəbbürlə yeriyərək öz adamlarına tərəf getdi.

أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ٣٤

Əvla ləkə fə`əvla

Vay sənin halına, Cəhənnəm sənə daha çox layiqdir.

ثُمَّ أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰٓ٣٥

Summə əvla ləkə fə`əvla

Yenə də vay sənin halına, Cəhənnəm sənə daha çox layiqdir.

أَيَحْسَبُ ٱلْإِنسَـٰنُ أَن يُتْرَكَ سُدًى٣٦

Əyəhsəbul insanu ən yutrəkə sudən

Yoxsa insan elə güman edir ki, başlı-başına buraxılacaq (heç bir vəzifəsi və hesabı yoxdur)?

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِىٍّ يُمْنَىٰ٣٧

Ələm yəku nutfətən min mməniyyin yumna

Məgər o, qadının bətninə tökülən bir damcı «məni»dən ibarət deyildimi?!

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ٣٨

Summə kanə ələqətən fəxələqə fəsəvva

Sonra «ələqə» (laxtalanmış qan) oldu, beləliklə (Allah) onu (başqa mərhələlərdə) yaratdı və (onun bədən üzvlərini) düzgün və kamil etdi.

فَجَعَلَ مِنْهُ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰٓ٣٩

Fəcə'ələ minhuz zəvcəyniz zəkərə vəl unsa

Bu zaman ondan iki cüt – bir erkək və bir dişi – yaratdı.

أَلَيْسَ ذَٲلِكَ بِقَـٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْــِۧىَ ٱلْمَوْتَىٰ٤٠

Ələysə zalikə biqadirin əla ən yuhyiyəl məvta

Məgər belə bir Allah ölüləri diriltməyə qadir deyilmi?!